Ministerstwo Klimatu i Środowiska oficjalnie wycofuje się z pomysłu wdrożenia nowej metody ustalania opłat za śmieci, opartej na technicznej identyfikacji wytwarzanych odpadów (tzw. zasada „pay as you throw” – płać za tyle, ile wyrzucasz). To krok w stronę racjonalnej ewolucji systemu, o który mocno zabiegał Związek Pracodawców Branży Komunalnej wraz z przedstawicielami ogólnopolskich organizacji samorządowych Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Związek Miast Polskich, Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej
W toku konsultacji projektu nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zgłoszono aż 130 uwag postulujących wykreślenie tego przepisu, przy zaledwie 11 głosach poparcia dla nowej metody. Decyzja resortu klimatu to bezpośredni wynik analizy uwag z konsultacji publicznych oraz roboczych rozmów z przedstawicielami samorządów jak i naszej organizacji.
Dlaczego to słuszna decyzja? Wiceminister klimatu Anita Sowińska przyznała, że bezpośrednie powiązanie opłaty z ilością oddawanych odpadów jest w obecnych uwarunkowaniach społecznych przedwczesne. Polskie społeczeństwo wciąż znajduje się na etapie stopniowego dostosowywania się do obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Zbyt szybkie wdrożenie takich mechanizmów niosło ogromne ryzyko – część mieszkańców mogłaby próbować nielegalnie pozbywać się śmieci, aby sztucznie zaniżyć ich ilość w systemie, co doprowadziłoby do porzucania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych.
Zamiast opłatowej rewolucji, MKiŚ stawia na doskonalenie już istniejących mechanizmów motywujących do prawidłowej segregacji. Przed nami m.in.:
🔹 Lepsza egzekucja przepisów: Gminy otrzymają bardziej jednoznaczne informacje o naruszeniach zasad selektywnej zbiórki, a wysokość opłaty będzie można określić także na podstawie kontroli przeprowadzonych przez upoważnionych urzędników lub straż gminną.
🔹 Zróżnicowanie stawek: Zaprojektowano możliwość różnicowania stawek dla poszczególnych frakcji na nieruchomościach niezamieszkałych objętych metodą pojemnikową, co będzie stanowić dodatkowy bodziec ekonomiczny.
🔹 Większa dostępność: Wprowadzony zostanie obowiązek zapewnienia dodatkowych form odbioru śmieci (np. mobilnych lub okresowych punktów bliżej mieszkańców), a rady gmin będą mogły decydować o odpłatnym przyjmowaniu przez PSZOK odpadów od firm i odpadów niekomunalnych.
Merytoryczny dialog administracji rządowej z samorządowcami i przedstawicielami Związku Pracodawców Branży Komunalnej przynosi efekty. Wspólny głos praktyków jest kluczowy dla budowania wydajnego i bezpiecznego systemu gospodarki odpadami! ♻️🤝
