Ważna zmiana dla gmin w projekcie ustawy UC100 – art. 208 jako tarcza ochronna w systemie ROP
W nowej wersji projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) przewidziano istotne rozwiązanie mające na celu ochronę finansową jednostek samorządu terytorialnego w pierwszych latach funkcjonowania zreformowanego systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).
Kluczowe znaczenie ma w tym zakresie art. 208, który wprowadza czasowe odstępstwo od docelowych zasad wypłaty środków finansowych dla gmin, stanowiąc realny mechanizm stabilizujący w okresie przejściowym.
Okres przejściowy 2028–2030 – podział środków
Zgodnie z docelowym modelem ROP, środki na pokrycie kosztów odbioru i transportu selektywnie zebranych odpadów opakowaniowych mają być wypłacane wyłącznie w oparciu o masę odpadów faktycznie przekazanych do recyklingu. Projektowany art. 208 przewiduje jednak, że w latach 2028–2030 mechanizm ten zostanie złagodzony poprzez podział puli środków na dwie równe części:
- 50% środków będzie wypłacane na podstawie masy odebranych i zagospodarowanych odpadów opakowaniowych, bez bezpośredniego powiązania z efektem recyklingowym,
- pozostałe 50% środków pozostanie uzależnione od faktycznych wyników w zakresie recyklingu.
Takie rozwiązanie zapewnia gminom niezbędny bufor bezpieczeństwa finansowego, ograniczając ryzyko gwałtownego spadku dofinansowania w początkowej fazie reformy oraz umożliwiając stopniowe dostosowanie infrastruktury i systemów selektywnej zbiórki do nowych wymogów.
Efekt dialogu branżowego i samorządowego
Warto podkreślić, że wprowadzenie mechanizmu osłonowego w postaci art. 208 było jednym z kluczowych postulatów Związku Pracodawców Branży Komunalnej (ZPBK) oraz organizacji samorządowych. Postulat ten został uwzględniony w nowej wersji projektu ustawy, co stanowi przykład skutecznego, merytorycznego dialogu pomiędzy branżą, samorządami a ustawodawcą.
Proponowane rozwiązanie zwiększa przewidywalność systemu, chroni budżety gmin i sprzyja stabilizacji rynku gospodarki odpadami w okresie wdrażania reformy ROP.
