Projekt ustawy o ROP skierowany do prac sejmowych

Zgodnie z wcześniejszymi informacjami, projekt ustawy o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP, UC100) został opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji i tym samym skierowany do dalszych prac parlamentarnych. Projekt będzie procedowany jako inicjatywa rządowa, co znacząco zwiększa szanse na sprawne tempo prac legislacyjnych.

To istotny krok i jednocześnie sukces środowisk samorządowych oraz organizacji branżowych, w tym Związku Pracodawców Branży Komunalnej, które wspólnie zabiegały o rozwiązania uwzględniające realne potrzeby gmin i systemu gospodarki odpadami, pomimo silnego sprzeciwu ze strony lobby przemysłu spożywczego.

Projekt ustawy jest obecnie szczegółowo analizowany. Już na tym etapie można jednak wskazać najważniejsze zmiany i rozwiązania przewidziane w nowej wersji projektu.

Najważniejsze założenia projektu:
1. Obniżenie ustawowych poziomów recyklingu dla gmin w okresie przejściowym
Do projektu wprowadzono zapowiadane wcześniej obniżki poziomów recyklingu, które będą obowiązywać w latach 2025–2029:

  • 2025 r. – 50% (zamiast pierwotnych 55%)
  • 2026 r. – 52%
  • 2027 r. – 54%
  • 2028 r. – 56%
  • 2029 r. – 58%

Po zakończeniu okresu przejściowego, od 2030 r., cele recyklingowe powrócą do pierwotnych, wyższych poziomów, w tym m.in. minimum 60% w 2030 r. oraz 65% w 2035 r.

2. Sztywne limity podziału środków z opłaty opakowaniowej
Projekt ustawy wprowadza jednoznaczne, ustawowe limity dotyczące podziału środków pochodzących z opłaty opakowaniowej:

  • minimum 88% środków musi trafić do gmin oraz podmiotów gospodarujących odpadami,
  • maksymalnie 1% – na koszty operacyjne NFOŚiGW,
  • maksymalnie 0,5% – na działania edukacyjne,
  • maksymalnie 10% – na inwestycje infrastrukturalne,
  • maksymalnie 0,5% – dla IOŚ-PIB.

Rozwiązanie to stanowi odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska na zgłaszane obawy dotyczące możliwości wykorzystywania środków ROP na cele niezwiązane bezpośrednio z finansowaniem recyklingu odpadów opakowaniowych. Projekt jednoznacznie wyklucza możliwość przeznaczania tych środków na inne frakcje odpadów.

3. Zróżnicowanie stawek finansowania dla gmin
Projekt dopuszcza możliwość różnicowania stawek finansowania dla poszczególnych grup gmin. Przy ich ustalaniu uwzględniane mają być m.in.:

  • liczba mieszkańców,
  • charakter zabudowy (gminy miejskie, wiejskie),
  • znaczenie turystyki w lokalnej gospodarce.

Celem tego rozwiązania jest lepsze odzwierciedlenie rzeczywistych kosztów funkcjonowania systemów gospodarki odpadami w różnych typach gmin.

4. Obowiązek szczegółowego rozbicia kosztów w przetargach

Nowy projekt nakłada na wójtów i burmistrzów obowiązek uwzględniania w dokumentacji przetargowej szczegółowego rozbicia kosztów gospodarowania odpadami według frakcji (papier, szkło, tworzywa sztuczne). Umożliwi to Organizacji ROP precyzyjne wyliczanie należnych rekompensat dla gmin za selektywną zbiórkę odpadów.

Harmonogram wdrożenia systemu ROP
Pełne wdrożenie nowego systemu ROP planowane jest od 1 stycznia 2029 r. Lata 2027–2028 przewidziano jako dwuletni okres przejściowy. Od 2029 r. stawki opłaty opakowaniowej zostaną ustalone na docelowym poziomie, umożliwiającym sfinansowanie pełnych kosztów funkcjonowania systemu.

Jednocześnie, po zakończeniu okresu przejściowego, dotychczasowe organizacje odzysku opakowań zakończą działalność w obecnej formie, a także zniesiony zostanie obowiązek osiągania określonych poziomów recyklingu przez producentów wnoszących opłatę opakowaniową.

PROJEKT: https://lnkd.in/gUePKMDv