System kaucyjny – pierwsze dane i realne koszty ponoszone przez samorządy
Jak podaje największy operator systemu kaucyjnego w Polsce – KAUCJA.PL – Krajowy System Kaucyjny, posiadający szacunkowo 70–80% udziału w rynku, do marca 2026 r. do systemu wprowadzono około 1 miliarda opakowań po napojach. Do tego czasu zwrócono jednak jedynie około 120 mln opakowań.
Oznacza to, że niezwrócona kaucja od 880 mln opakowań wynosi około 440 mln zł, przy czym same odsetki od takiej kwoty to blisko 2 mln zł miesięcznie. Jednocześnie skuteczność zbiórki u tego operatora na koniec marca wyniosła zaledwie 12%. Choć można zakładać, że w kolejnych miesiącach poziom ten będzie rósł, pozostaje pytanie, czy w skali roku możliwe będzie osiągnięcie poziomu przekraczającego 50%. Na dziś wydaje się to mało prawdopodobne.
Warto podkreślić, że udziałowcami operatora KAUCJA.PL – Krajowy System Kaucyjny są największe koncerny napojowe, zrzeszone m.in. w Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK, czyli podmioty, które od lat były jednymi z głównych orędowników wprowadzenia systemu kaucyjnego w Polsce.
Pojawia się zatem pytanie o możliwość transferowania zysków z niezwróconej kaucji do udziałowców operatora. Obowiązujące przepisy na to pozwalają – dopuszczalny jest bowiem transfer środków poprzez szeroko rozumiane „koszty systemu”, takie jak m.in.: koszty doradztwa, reklamy i marketingu, pośrednictwa w zakupie środków trwałych, najem powierzchni, inne usługi powiązane z funkcjonowaniem systemu, co umożliwia formalne utrzymanie statusu operatora jako podmiotu non-profit.
Faktem jest również, że około 88% jednorazowych opakowań po napojach w tym okresie trafiło nie do systemu kaucyjnego, lecz do systemów gminnych, a koszty ich odbioru i zagospodarowania poniosły samorządy oraz ich mieszkańcy. Co istotne, nawet osiągnięcie poziomu zbiórki wymaganego ustawą oznacza, że ok. 23% takich opakowań nadal będzie obciążało systemy gminne.
Dlatego od dłuższego czasu postulujemy wprowadzenie rozwiązania, w którym – w zależności od poziomu niezwróconych opakowań – koszty ich odbioru i zagospodarowania byłyby ponoszone przez operatorów systemu kaucyjnego i finansowane z przychodów pochodzących z niezwróconej kaucji, a nie przez samorządy i mieszkańców.
Źródło: https://lnkd.in/dyxkDK6Z
